اسرار خواهرانه برادرانه

درسته در اتاق من در لندن تنها عکس دو نفر روی میز اتاق خوابم هست. عکس خاله طاهره و مامان مهین. اما یک عکس هم پنهان است که تو دلم دارم هر لحظه. اون هم عکس سودابه است، خواهرم.
خودش هم خدا را شکر آمد لندن. عکس‌هایش را جمع کردم که متوجه نشود که کل خانه من عکس سودابه هست تا یک وقت نفهمد چقدر دلم برایش تنگ است در غربت. می‌دانم دل آن هم بیشتر از من تنگ است. در چشمانش می‌بینم. اگر هر روز زنگ نمی‌زنم بهش دلیلش این هست که صدایش عین صدای طاهره و مهین است. من در زندگی در اصل سه تا مادر داشتم. یکی طاهره، یکی مهین، یکی سودابه. اینی که می‌گویم یک سر خواهرانه برادرانه است که فقط خواهر می‌فهمد. این را خب تا به حال بهش نگفته بودم. اما خواهر من تو با مامان مهین هیچ فرقی برای من نداری. هیچی.
در دنیا یک سری اسرار هست. تنها صاحب اسرار آن را می‌فهمند. برای بقیه قابل درک نیست. این یکی از آن‌ها بود. این سر بین صاحبان اسرار می‌ماند. طسم یعنی طاهره، سودابه، مهین. 
خداوند در قرآن – همین قرآنی که بعضی‌ها آن‌قدر سخت گرفته‌اندش که متوجه‌اش نمی‌شوند – کلی درس مهم قرار داده. یکی‌اش هم این است که آدم اسرار بقیه را فاش نمی‌کند. یعنی آبروی کسی را بی‌خود نمی‌برد. پس اگر در اطرافیان ما، طایفه ما، یک عده – حالا حتی عموی آدم یا حتی پدر آدم – عمری سجاده آب کشیده‌اند اما این را نفهمیده‌اند، من لندنی می‌فهمم. نفرین خداوند بر آدمی باد که اسرار هویدا کرد. مادر واقعی کیست؟ سودابه. مادر واقعی کیست؟ طاهره، چون برخلاف یک طایفه اسرار هویدا نکرد. مهین، چون مهربان بود بهتر از برگ درخت. 
خواستم فقط اشاره کنم اگر نامی نبردم از سودابه بخاطر حرمت نامش هست. خواهر بهتر از جان است. هر کسی اجازه ندارد اسمش را به این راحتی ببرد. سودابه، دوستت دارم. اسرار ازل را نه تو دانی و نه من.
(این یک خاطره تخیلی – شخصی است، لطفا کسی ازش برداشت خاصی نکنه).

روزنامه‌نگار یا جاسوس، مسئله این است!

امشب دوست‌پسر من – سباستین – که در حسن و خوبی غیرت ماه تمام است، به پیشنهاد مادرش من را برد کلیسای جامع سنت‌پل در لندن. یک لندن هست و یکی هم همین کلیسای سنت‌پلش. شهرداری لندن یک قانونی دارد که تا یک محدوده‌ای نمی‌شود ساختمان ساخت که جلوی دید سنت‌پل را بگیرد. یکی از ساختمان‌های نزدیک هم اساسا به همین خاطر کج ساخته شده. معمار قر و فر نیامده. یک‌بار هم در سال ۱۶۶۶ سوخته کامل. خلاصه وقتی عروسی ملکه‌ای، پسر ملکه‌ای، شوهر عمه ملکه‌ای هست، اینها مراسم را اینجا می‌گیرند. من هم هزار مرتبه از کنارش رد شده بودم اما داخلش نرفته بودم.

از قضا مادر سباستین هم که زن خیلی مهربانی است و من هم تازه برای اولین بار بعد چند ماه زندگی مشترک با سباستین باهاشان آشنا شدم نزدیک همین سنت‌پل در یک بانک سوئدی کار می‌کند. لطف کرد برای ما جا رزرو کرده بود که برویم کلیسا آهنگ مذهبی مسیحی گوش کنیم. خودش هم بنده خدا نیامد که خلوت ما را خراب نکند. جایمان هم اتفاقا نزدیک سکو جلوی سالن بود، اتفاقا هم دو نفر خانم خوش‌صدا پشت من نشستند. بلند شدیم و اتفاقا من هم همراهی کردم در خواندن. همجنسگراها هم که احساساتی، آهنگ که شروع شد، من از چشمانم اشک آمد پایین. تلاطم هم که کم نبوده این چند وقت. وسطش هم کلی آدم درست‌حسابی مثل ادی ردمین متن ادبی خواندند. من هم که اهل متن ادبی و اخیرا خدادوست، گوشم تیز شد. 

بیشتر آهنگ‌های مذهبی درباره کریسمس و عیسی مسیح بود – از دید این ور آبی‌ها البته عیسی مسیح همان خداست (از دید اون‌ور آبی‌ها استغفرالله). یک دفترچه هم به همه دادند ۲۳، ۲۴ صفحه اما ۱۹ صفحه‌اش بیشتر مفید نبود. این ۱۹ عدد خیلی مهمی است (اهل بصیرت کشف کنند). یک آهنگ مسیحی بود درباره‌ی مسیح و یکی درباره‌ی فلسطین اما در نهایت تاکید بیشتر آهنگ‌ها روی ستاره داوود و اسرائیل و اهمیت اسرائیل بود. اتفاقا یکی دو آهنگ هم تو دفترچه بود درباره‌ی پادشاه ایرانی. منظورشان کوروش بود. من هم که ایرانی، داستان نجات قوم یهود توسط کوروش فوری آمد تو ذهنم. احساس غرور کردم. خلاصه اینقدر فضا روحانی شد یک دفعه توهم برم داشت که نکنه اصلا این مراسم را گذاشتند کلا برای من. توهم بود یا نبود؟ آدم خیلی باید گنده‌بینی داشته باشد که فکر کند کل این جمعیت را جمع کرده‌اند برای تو اما متاسفانه من اخیرا خیلی دچار گنده‌بینی شده‌ام. خدا از این تقصیر من بگذرد.

بعد داستان با سباستین رفتیم شام و براش گفتم که اتفاقا من هم طرفدار اسرائیل هستم. خب همه ما بنی‌اسرائیلی هستیم. مابقی که از کشتی نوح جا ماندند و هلاک شدند. همه ما بنی‌اسرائیلیم. متاسفانه بقیه‌اش را به انگلیسی نمی‌توانستم بگویم. یعنی ترجمه نمی‌شد کرد. می‌خواستم بگم که کسانی از آنان که با آنان عهد بستی آن‌گاه عهد خود را در هر مرتبه می‌شکنند و راه تقوا نمی‌پیمایند. 

خلاصه سرتان را درد نیاورم. گاهی اوقات دشمنان آدم دست می‌گذارند روی نقاط ضعف آدم. گاهی این نقطه ضعف این هست که بخاطر نبود ایمان آدم لاابالی می‌شود. هر شب با یکی می‌خوابد. گاهی نقطه ضعف آدم پول هست گاهی هم مقام. مثلا ضعف دوست‌پسر سابق من (جورجی منظورم نیست) پول بود. خدا رو شکر الان در لندن دارد برای خودش خانه می‌خرد. تا دیروز دماغش را هم نمی‌توانست بکشد بالا. یک‌وقت ضعف آدم عشق است. من شخصا نقطه ضعفم تا همین تازگی‌ها همین عشق بوده و نبود اطمینان به نفس. حالا که چشمانم باز شده، عشق تبدیل شده به نقطه قوتم.

حالا که من مدتی است اسرار شخصی هویدا می‌کنم، بگذارید این یک نکته نهان را هم بگویم. سال ۲۰۱۴ من یک دوست‌پسری داشتم به نام جورجی. خیلی به من علاقه نشان داد. عین سباستین ماشالله خوش‌رو. من اما دلم پیش آن دوست‌پسر سنگدلی بود که هفت سالی هم اصلا دوست‌پسرم نبود اما هنوز با من زندگی می‌کرد. من هم می‌دانستم دوستم ندارد اما خب دل است دیگر. آخرین تکه‌ای بود که برایم مانده بود از ایران. آخرین پل ارتباطی. نمی‌خواستم از دستش بدم. خلاصه جورجی کلافه شد که من این دوست‌پسر سابق را رها نمی‌کنم. من را گذاشت تنها و رفت. من هم یک اشتباهی کردم این وسط. نقطه ضعفم بود.  ایمانم قوی نبود. من هم آن موقع هنوز پناهجو بودم، تنها بودم، تنها بودم، تنها بودم، یک لحظه شیطان آمد تو ذهنم. خلاصه دو روز بعد بیمارستان چشمانم را باز کردم خدا را شکر زنده ماندم. (از سر صدقه همین قرآنی که قبلش ماچ کردم). این ماجرا بین من و شما خواننده من پنهان بماند. حتی به روی من هم نیاورید. اما حالا که محرم هستید، می‌گویم که در جریان باشید. خلاصه من سه ماهی سر کار نرفتم. تو بگو تو این سه ماه کسی از من سراغی گرفت؟ غیر مامان مهین – بهتر از برگ درخت – و خانواده درجه یک هیچکی اصلا نفهمید سعید کمالی دهقان‌ای هم هست، یا سه ماهی هست توییت نمی‌کنه. به قول شاملو عشق شد خواهر مرگ. مامان مهین می‌دونست اگر سعید دو روز زنگ نزده پس یا مرده یا بیمارستانه. هیچکی دیگه این رو نمی‌فهمید. یعنی چون نقطه ضعفم عشق بود، بخاطرش تا پای مرگ هم رفتم. امروز که دارم برایتان می‌نویسم عشق تبدیل شده به نقطه قوتم. یعنی من دیگر بخاطر عشق بیمارستانی بشو نیستم که نیستم. این را از گوش‌شان بندازند بیرون. داداشم می‌گفت مرد باش. خلاصه هم همجنسگرا هستم و هم مرد. هر دو. دوست‌پسر سابق هم که دوستم نداشت، من هم که می‌دونستم دوستم نداره، اما بالاخره از نقطه ضعفش لطمه دید. هنوز هم نفهمیده از کجا خورده.

حالا ضعف جمهوری اسلامی چیه؟ تعصب. خشک‌مذهبی. بالاخره امثال من یا مسلمان هستیم یا اسلام انگلیسی داریم دیگر. تکلیف‌شان با خودشان مشخص نیست. تا روی تعصب‌هایی چون همجنسگراستیزی یا ترس‌شان از بهایی‌ها غلبه نکنند، نمی‌توانند آشتی ملی ایجاد کنند. درسته امثال من تو اقلیت هستیم اما این تعصبی که ازش حرف می‌زنم ابعاد گسترده‌تری داره. جمهوری اسلامی هر وقت این تعصب را گذاشت کنار، دشمن را هم شکست می‌دهد. حالا از من گفتن بود، حالا هی شما اصرار که اسلام من اسلام انگلیسی است. کو گوش شنوا. 

حالا که بحث شخصی شد این را هم بگویم. من همیشه به دوستانم می‌گویم یک فرق گنده‌ای هست بین روزنامه‌نگار جماعت و جاسوس جماعت. روزنامه‌نگار جماعت هم همان جاسوسی را می‌کند. یعنی می‌رود سراغ اطلاعاتی که یکی یک جا نمی‌خواهد منتشر شود. فرقش اما این هست که جاسوس جماعت این را پیدا می‌کنند برای رئیس‌شان که نان شب‌شان را می‌دهد. روزنامه‌نگار جماعت این اطلاعات محرمانه را منتشر می‌کند برای عموم. برای خیر عمومی. بالاخره من روزنامه‌نگارم یا جاسوس؟ حالا هی شما برید کوچه علی‌چپ. انه شافع مشفع و ما حل مصدق.

این هم اسناد من برای این خاطره جالب برای آن‌ها که اهل بصیرتند:

وَقَالَ الرَّسُولُ یَا رَبِّ إِنَّ قَوْمِی اتَّخَذُوا هَذَا الْقُرْآنَ مَهْجُورًا.

قَالَ: یَجیءُ یَوْمَ الْقِیَمَهِ ثَلَاثَهُ یَشْکُونَ: الْمُصْحَفُ وَالْمَسْجدُ وَالعِتْرَهُ.

مامانم و صدا و سیما

این یک ماهی که مادرم آمد لندن دیدنم (دفعه ششمی بود که می‌آمد دیدنی) خیلی ماه پرتلاطم اما پربرکتی بود. چهار سالم بود که پدرم را از دست دادم، و خب از این جهت خیلی مامانی هستم. خصوصا که ته‌‌تغاری هم هستم. همجنسگراها هم که اصولا خیلی مامانی هستند. تو این ده سال غربت خب بیشتر از قبل هم مامانی شدم. تقریبا روزی نبوده که دو بار زنگ نزده باشم بهش. یک مرتبه صبح تو راه کار که می‌شود حدود ظهر کرج و یک بار هم عصر که می‌شود شب. اوایل که روزی سه بار زنگ می‌زدم. زنگ می‌زدم بر نمی‌داشت، فوری زنگ می‌زدم خواهرم، بعد برادرم، بعد خاله، خلاصه یک همچین مامانی‌ای. 

این بار اومدن مادر به لندن با دفعات قبل فرق‌های زیادی می‌کرد. یکی‌اش همین تلاطم‌های اخیر بود و یکی‌اش این بود که برای اولین باری بود که پسر همجنسگرایش که خب سه سالی هست از سر فضولی دفترچه خاطراتش را خواندن فهمیده همجنسگراست، پنج شش ماهی هست با دوست‌پسر انگلیسی‌-سوئدی‌اش زندگی می‌کند. مامان جان هم که خب فدایش بشوم بهتر از برگ درخت، جلسه قرآنی، همین که من را نگذاشته کنار و آمده باید قربانش بروم. سباستین هم کلی مضطرب بود که این مادر تو که همچنان ته دلش امید دارد که تو عاشق دختر بشوی پس از من متنفر است. امید من اما به خدا بود و خدا را شکر معجزه هم شد و این یکشنبه که داشت بر می‌گشت، سر و روی سباستین را بوسید. برای من که خب بزرگ‌شده همین مادرم، می‌دانم نامحرم دست نداده تا به حال، می‌فهمم این یعنی چی. انگار مثلا یک معمم دوآتشه پاشود برود خانه یک مادر شهید مسیحی-ایرانی و کیک دست‌پخت این مادر را بخورد. سجاده آب می‌کشند اما معلوم هست گاهی دل‌شان هم درست می‌تپد. 

من هم که یک ماهی مرخصی گرفتم کلا از گاردین. دست به سینه جلوی مادر. می‌دید کلی لاغر کردم واسه همین مدام غر می‌زد برنج کمتر بخور. خلاصه برای سرگرم کردن این مادر – که فدایش بشوم پایش هم درد می‌کند و نمی‌شود زیاد بیرون بردش – دست به دامان تلویزیون شدیم. چندین مرتبه که دفعات قبل آمد، یادش داده بودم با آیپد من چطور بی‌بی‌سی فارسی و من‌وتو و صدا و سیما نگاه کند. از کار که بر می‌گشتم می‌دیدم دارد صدا و سیما نگاه می‌کند – هی از من اصرار که بی‌بی‌سی فارسی نگاه کن، گاهی نگاه می‌کرد اما هی بر می‌گشت سریال فلان شبکه دو، سریال بهمان شبکه سه. تو این ده سال کلی شبکه ایجاد شده من اصلا خبر نداشتم. فکر می‌کردم همچنان بیشتر از شبکه شش نداریم. آخرش دیگر شبکه خبر. یکی از همین دفعات بود مامان اینجا بود و از سر صدقه یوتیوب سریال شهرزاد نگاه کردیم با هم. مادر که رفت یک مطلب نوشتم درباره شهرزاد تو گاردین. کلی خواننده پیدا کرد. 

این دفعه گفتم مامان جان بچسب به همین صدا و سیما. به مذاق تو بیشتر خوش است. دو سه سال پیش که آمد خلاصه یادش دادم چطور واتس‌آپ و تلگرا‌م‌بازی کند. ماشالله الان هیئت امام حسن محله کرج‌مان که همه‌شان مثل مامان هفتاد ساله من مامان خونه‌‌دارند همه تلگرامی هستند برای خودشان. خود هیئت امام حسن‌شان هم کانال دارد برای خودش. والا تلفن مادر را چک کردم، وی‌پی‌ان هم نداشت. این‌ها ارتباط زدند با خدا بی‌فیلتر وصل می‌شوند تلگرام. سر پل ذهاب که زلزله آمد همین‌طور تلگرامی کلی لباس‌مباس جمع کردند، کامیون گرفتند، فرستادند کرمانشاه. این رو یک بار تلفنی توضیح می‌داد.

خلاصه بعد دو سه چهار ساعت پشت تلگرام بعد نماز صبح بالاخره باید تلویزیون نگاه می‌کرد. من هم که ماهواره ندارم اینجا در لندن. خلاصه با صد هزار درمان یک اپلیکیشن نصب کردیم روی تلویزیون که بشود اینترنتی صدا و سیما دید. مدام هم قطع می‌شد. خلاصه این یک ماه خنداونه دیدن کوفتش شد. بجاش خودم براش کلی استنداپ اجرا کردم.

یک بار رفته بودم پیش یک دوست اسم‌معروفی، بصیرت داشت، می‌گفت غصه نخور ایران نیستی و از اونجا نمی‌تونی بنویسی. گاهی آدم از بیرون چیزها رو بهتر می‌بینه. راست می‌گفت بدبخت. این صدا و سیما هم ایراد کم ندارد. گاهی مقایسه‌اش می‌کنم با تلویزیون ترکیه. بچه که بودم، یکی از برادرانم ماهواره داشت خانه خودش و عیال سابق آمریکادوستش. کانال‌های ترک مد بود. من هم گاهی می‌شستم نگاه می‌کردم. لب‌ولوچه که می‌آمد وسط صورتم را می‌کردم اون‌ور. 

بعد که بزرگ شدم رفتم ترکیه سیاحت دیدم بابا اون چیزی که تو تلویزیون‌های ترک می‌دیدم چقدر با تو اون چیزی که تو جامعه‌ی کشورشان می‌بینم فرق می‌کند. تو تلویزیون لب‌ولوچه و شورتی‌ پورتی می‌دیدی، تو واقعیت موقع اذان مردم صف می‌کشیدند بروند مسجد. این‌قدر مسجد رفتن تو ترکیه دیدم تو ایران ندیده بودم، بعد مردم تو ایران داشتند کانال ترک می‌دیدند. تو ایران هم همین‌طور اما برعکسش. صدا و سیما را که نگاه می‌کنی یک چیزی است، جامعه یک‌ چیز دیگر. همین الانش هم همینطور. ایران که بودم این موضوع حرصم را در می‌آورد. صدا و سیما را گذاشته بودم کنار. من و مامان هم که ماهواره نداشتیم. واسه همین کلا تلویزیون رو گذاشتم کنار. حالا که ده ساله بیرونم، به قول اون دوست اسم‌معروف چشمانم چیزهایی را می‌بیند که داخل بودم نمی‌دید، احساس می‌کنم که خب صدا و سیما کلی تغییر کرده اما همچنان اون مشکلات اساسی سرجایش هست. اما خب تغییرات خوب هم خیلی صورت گرفته. یک برنامه می‌دیدم با مامان درباره اینکه چطور باید با معتادان به مواد مخدر برخورد کرد. حظ کردم از این برنامه. یک برنامه دیدم که مادرهای امثال مامان من را می‌آورد درباره زن بودن در ایران حرف می‌زدند. حظ کردم از این برنامه. مشکل نبود خلاقیت همچنان سرجایش هست. یک مسابقه می‌دیدم – به گمانم «میلیونر شو». محمدرضا گلزار مجری‌اش بود. کلا کپی پیست. اما خلاصه به مامان بهتر از برگ درخت گفتم این قطع و وصلی صدا و سیما در لندن مهم نیست، همین صدا و سیما رو نگاه کن. فکر که می‌کردم، مادرم را که نگاه می‌کردم – که اتفاقا مذهبی‌ترین عضو خانواده هست و بقیه منجمله من لزوما شبیه‌اش نیستند – می‌دیدم همین صدا و سیما فکسنی و تصویرهایی که نشان می‌ده بیشتر به اون جامعه‌ای که من در ایران می‌شناسم نزدیک‌تره تا اون شبکه‌هایی که قبلا می‌گفتم بهتره ببینی. گاهی آدم – خصوصا آدم سابقا عشق خارجی مثل من – باید دوری بکشد از اصل خویش تا باز جوید روزگار وصل خویش. خلاصه گاهی آدم چشمانش باز می‌شود.